Oturup sohbet dinledik, toplanıp olduk da halka

Kimimiz olduk biz hoca, kimimizse birer kalfa

Bir musiki dağılır bak, oradan bütün bir halka

…Anadolu’mun her yöresi

….Barındırır nice musiki eri

…..Oldu her zaman onda gönül erleri

……Anadolu gönül erleri atölyesi

Birisi de Sultan Veled’dir bu gönül erenlerinden

Aşkın ayak izlerinde peşi sıra gezenlerinden

Büyük velilerdendi hem Konya’da yetişenlerinden
Muhammed Sultan Bahaeddin Veled’dir onun tam adı

…Yirmi dört Nisan bin iki yüz yirmi altı da

….Lârende olan eski adı da

…..Karaman da doğan Sultan Veled’in babası

……Büyük Türk Mutasavvıfı ve sözler dehası

…….Mevlana Celalettin Rumi hazretleri

……..Işık oldu, Nur oldu Veled’e, onun güzel hasletleri…

Şerafettin Lala’nın kerimesi Annesi

Gevher Hatun olur ki; Semerkantlı kendisi

Harzem pirenslerinden oldu dolayısıyla

Bu yüzden Sultan Veled, okunur esamesi

…Hazreti Mevlana

….Dünyaya sevgi ve hoşgörü dağıtan birisi

…..‘Gel, gel ne olursan ol, gene gel

……Bizim kapımız ümitsizlik kapısı değildir

…….Bin kez tövbeni bozmuş olsan da gel’

……..Diyen Mevla dostu Mevlana ile

………Üç yaşındayken idi Konya’ya gelmesi.

Sultan Veled’e ta ki; küçük yaşlarından itibaren

İlim öğretmeye başladı torununa hem zahiren

Hem Batınen berrak denizlere uçurdu ilimlerde

Yetiştirdi ömrünün duraklarındaki dilimlerde

Tasavvuf yolunda marifetle dolu hasletler derdi

Yırtarcasına kaldırdı perdelerini salık verdi

Aşka susamışlığını ilimle sulayıp giderdi

Yetiştirdi ömrünün duraklarındaki dilimlerde

…Allah’ın zâtına ve sıfatlarına ait bilgiler verdi

….Çok çalışıp çok yorulup, az dinlenmek vaktidir yatakta

…..Oldu Sultan Veled’in gençliğindeki hedefi

……Her ilimde en yüksek derecelere kavuşmakta…

Bununla ilgili olarak Mevlâna, oğluna:

…”Ey oğlum Sultan Veled!

….Benim dünyaya gelmemin sebebi,

…..Senin dünyaya gelmen içindir.

Kalbim marifetler dolu, Allah’ın zâtına ait

O rabbin sıfatlarıyla ilgili bilgi doludur”

Bu dünyada çaba bize, emek bize olmalı sait

Şu zaman ki yolculukta, gör insan kimin kuludur

…”Sana bu bilgilerin cümlesini öğretmekle vazifeliyim”

….Benim yolum dostlar dostunun yoludur

…..O yol ki; bize her daim ümitlerle doludur.

…Bir defasında şöyle söylemişti;

“Oğlum Sultan Veled ki, çok talihli biridir”.

Ahlakı da güzelce bahtiyarlık eridir

Kâğıda yazı yazan kalemi kurşun dele,

Söylediği bal sözü varıp hedefin bile,

….”Ömrünün,

…..Hep rahat ve huzur içinde

……Geçeceğini ümit ediyorum.” buyurmuştu.

…….Bu güzel müjdeyi

……..Meclisindekilere duyurmuştu…

Sultan Veled Çelebi’nin gülkurusu dudakları

Sözün özüne koşup da yanaktan buse döşerken

Güneşin öz ışığında, gün vurmuş al yanakları

Yastığında uyanık düş, günlük hesabı ederken…

Sonra hayat hızla akıp, mabuda koşup giderken

Evlenme çağına geldi, ilim tahsili ederken

Gönül köşkünün içini al güllerle bezerken

Menekşe sümbüller derdi, aşk âleminde gezerken

…Mevlâna’nın çok sevdiği, talebelerden biriydi

….Selahattin Konevi,

…..Bir başka eserin kaynağın sayfası

……Selahattin Zerkub’i diye

…….Onun adının geçtiği yeriydi.

Sultan Veled onun kızı, Fatma Hatunla evlendi

Nasıl nimetlerin şükrünü, öderim diye söylendi

Alıp başını helalden, varıp göğsüne yaslandı

Ulu Arif Çelebi’nin arza gelişi peylendi

…Ve bu evlilikten

….İleriki yılların büyük evliyası olan

…..İşte bu oğulları dünyaya geldi.

Sonraki yıllarda kardeşi Alâeddin Çelebi’yle

Olup ta ilmin tebaasından

Tahsil için Şam’a gönderildi

Dönüşünde yine babasından

Daha ders almaya dön derildi

İlim öğrenmeye devam etmişti bunun sebebiyle…

Ahmet Eflaki ‘Ariflerin Menkıbeleri’ isimli

Eserinde çiziyorken onları yazıyla resimli

Yedinci bölümünü Sultan Veled’e tahsis etmişti

Onun pek çok kerametinden, söz sazıyla bahsetmişti

…Yakin sırlarının mazharı

….Hakikatleri arayanların sultanı

…..aşk ateşiyle yananların önde gideni

……Yanar ki; yanar, sönmez harı

……. Diye vasfeder bize bu şahsı güzini…

Nice kaktüslerin yüreklerine girmesini bildi

Mühürlü kalplerin sararmış küfü ve pasını sildi

Yaratanı bildi, yaratan için, benlik aşka geldi

El açıp göğe, dua nidaları sonsuza yükseldi

…Yunus gibi,

….Yaratandan ötürü yaratılanı sevdi

…..Sultan veled ki;

……Çelebi Hüsamettin’i

…….Babasının halifesi olarak bildi.

İki kez daha evlendi, ilk hanımının sonrası

Bu evliliklerinden de, üç oğlu daha doğmuştu

Yıldız ekip geleceğe, buldu üç umut deryası

Her çocuk ayrı bir duygu, ayrı sevince boğmuştu

…Bu oğulların isimleri;

….Şemsettin Emir Abid,

…..Selahattin Emir Zahid,

……Hüsamettin Emir Vacid

…….Olarak arza ve sema ya kayıt olmuştur.

İlk eşinden olan Ulu arif çelebi

Sonrakilerdendi Emir Abid Çelebi

Birisi de Hüsamettin Vacid çelebi

Şeyh olmuşlardı, hepsi de birer gülen yüz

Gecenin karanlıklarında süzülen öz,

Gören gönüllerde hakikati gören göz

Söylüyor bak benim naçiz dilimdeki söz

Şeyh olmuşlardı, hepsi de birer gülen yüz

Sultan Velet Çelebi;

Ölümsüzlük iksirini ısmarlarken yaşantısına

Yaratanından rızalar toplarken amel çantasına

Farkı olmadan çalıştı, benzedi sevgi bankasına

Ak sütten, ekşimemiş akça yoğurt oldu mantısına

…Mevlana’nın vefatından sonra

….Bin iki yüz seksen dört senesine kadar

…..İrşat görevini büyük talebesi

……Çelebi Hüsamettin aldı.

……Sultan Veled ise

……..Tam on bir yıl ona bağlı kaldı.

Her insan doğduysa mutlaka günün birinde ölecek

Yakınlar içten gelerek ağlayıp gözyaşın silecek

Hangi kim ne biliyor? Ne zaman, nerde? Ölse bilecek.

Allah dostlarına ölüm anında melekler gülecek

…Gülünce melekler yüzüne

….Ölünce Çelebi Hüsamettin,

…..Dönünce özüne,

……Erince rabbin sonsuzluk sözüne

…….Sultan Veled müritlerinin ısrarıyla, halife vekili olup

……..Bu vazifeyi üstlenecekti, üstlendi.

………Hayatının sonuna kadar

……….Sünneti yayıp,

………..Bid’atleri ortadan kaldırmaya kilitlendi

Mevlana düşünceleri sistemleşti, daha önceldi

Tarikat biçiminde örgütlendi ayağa dineldi

Mevleviliğin asıl kurucusuydu ikinci piri

Tekkeler ve zaviyeler açmaktan da kalmadı geri

Babasının türbesinin yapımına yardımcı oldu

İstedi etrafı okumaya mahsus yerlerle doldu

Böylece merkezi bir külliye kurulması sağlandı

Başka yerlerde kurulu dergâhlar buraya bağlandı

Şu zaman ki; gümüş tel büklümüne inceldi, inceldi

Ve bin üç yüz on iki de inceldiği yerde tükendi
Bu seneye gelince yaşı seksen dokuza yükseldi

Bu sene de hastalandı ve yastığa başı söykendi

…Hastalığı sırasında

….Konya’da yedi gün zelzele oldu.

…..İnsanlar dünyanın sonumu diye, endişe doldu

…..Telaşa düşüldüğünü görünce;

“Üzülmeyiniz, asla telaş etmeyiniz

Boşuna korkuya kapılıp gitmeyiniz

…Bu benim ebedi âleme gideceğimin haberidir.

Zahiren aranızdan ayrılacağım

Lakin batınen sizinle olacağım

…Bundan şüpheniz olmasın

….Allahın evliya kulları

…..Vefat ettikleri halde, dolaşır ruhları

İzin verildikleri her yerde

Dost ve yakınları kalsa darda

…Yardımda bulunurlar.

….Bu şehit ve erenlere

…..Allah dilerse hediye olunur”

……Diye telkin de bulunur.

Recep ayının sonunda, bir cumartesi gecesi

Tevhit oluşturan cümle kelimenin her hecesi

…Söyledi imanın ihlâsla şahadeti

….Fani hayata veda ederken,

…..İçti ebediyet şerbeti…

……Babasının kabrinin yanına

…….Kubbe-i Hara defnedildi.

Mevlana hazretleri tüm hayatı boyunca

Yaşamına kuranın ahlakını koyunca

Tarikatlara özgü kurallar koymadığı

Bilinir hiçte buna, ihtiyaç duymadığı

…Sözgelimi kendisine bağlananlar için

….Ne düzenlerdi bir giriş töreni,

…..Ne de öngörürdü belli bir zikir düzeni.

……Ne diğer tarikatlar gibi,

…….Olmamıştır özel giysiler belirleme özeni…

Şudur bilinen başlıca, temel uygulama ancak

Girince sabırla dolup, almaya ilahi aşktan

Müritlik kabulü alan, kişiye olur ya sancak

Saç, sakal, bıyık ya da birkaç kıl kesmek kaştan

…Birde kendisine halifelik verilenlere

….Bugün hırka denilen

…..Geniş kollu, yakasız ve önü açık olduğu söylenilen

……Ferec adındaki gömleği giydirmekti,

…….Halkı aydınlatma görevinin simgesi, çerağ vermekti.

Mevleviliğin başlıca kurallarından birisi

Sema’yı aşk ve cezbeye, yardımcı bir öğe sayar

Aşka dönerken terler ya, ılgıt ılgıt ten derisi,

Aşk ile dönerken gönül, çağlayandan bir ses duyar

…Mevlevilerin Hu’ya dönmesi ondandır.

….Dünya döner, sema döner, semazen döner

…..Cümle kainatın dönmesi bundandır.

…Ancak oğul Sultan Veled Çelebi,

Kendisinin döneminde, bunları temel alarak

Mevleviliğin özüne, has kuralları koyarak

İnsanlık şaha kalkmıştı aşk deryasına dalarak

Pas tutmuş kalp duvarları, o derya da boyanarak

…Özel törenleri olan bir tarikat

….Mevleviliği daha da bilinen bir hakikat

…..Durumuna getirdi.

Eserleri genellikle, yazılmış Fars’ın dilinde,

Yoğrulmuş mısra mısra, şiirler duygu selinde

Gazel ve mesnevîlerde, arada Türkçe olarak

Hayat bulmuş, şekil bulmuş, çiçekler açan elinde

…Divanında yüz yirmi dokuz adet,

….İptida name’sinde yemiş altı adet,

…..Rebabname’sinde yüz altmış iki adet

……Türkçe yazılmış beyit vardır…

Bahse konu bu beyitler

Okur diye tüm seyitler

Oğuz ata lehçesiyle, yazılmış ilk şiirlerdir

Türk dilimiz bakımından, birer örnek değerlerdir

…Bu ahlaki ve tasavvufi manzumelerin hepsi

….Edebi yönden olduğu kadar güzel,

…..Yapı ve ifade bakımından da

……Mükemmelce yazılmıştır mesnevi ve gazel,

…….Bir o kadar da topluma özel…

Sultan Veled’in Farsça bir Divan’ı,

Ona doldurmaya, çalıştı ummanı

Diğer eserleri; biri ‘Rebabname’

‘İptida name’si ve ‘İntiha name’

İsimlerindeki Farsça üç mesnevi

Ve maarif adlı Farsça Mansur eser

İnsanlığa öğüt nesirler bir nevi

Bahar yeli konsun, ister söze beşer

…İptida name’sinde babasına,

….Hazreti Mevlana ki; babaların en hasına

…..Ait bilgiler vermesi dolayısıyla

……Mevlana ve çevresi araştırmasına

…….En eski ve en sağlam kaynaktır.

Yollara çiçek eken, onun her bir cümlesi

Maarif eserinin Türkçeye tercümesi

Bin dokuz yüz kırk dokuz, yılı güvertesinde

Çok partili hayata, geçişin ertesinde

…Milli eğitim bakanlığı tarafından

….Yapılmıştır eserin yayınlanıp neşredilmesi.

Bazen seninle gündüzde, kâh girerim gecesine

Beyitlerinde seslendi, yücelerin yücesine;

Bazen seninle ayığım, bazen seninle sarhoşum

Bazen seninle yücede, bazen seninle alçakta

Can, beden, gök ve yeryüzü, yok olsa da ben hep hoşum

Şikâyete gerek yoktur, her şey seninle varlıkta

Şöyle seslendi biz insanoğluna da

Çağırdı en yüce sevgi koluna da;

Her alçağı gördüğün, günaha dalan gözle

Sen ki eşsiz güzeli nasıl görebilirsin?

Karun’un sözüneyse, kulak verdiğin özle

Kelim’in sözünden tat, nasıl alabilirsin?

…Dedi şair dili bencileyin

….Derim ki size;

…..Okuyun, dokuyun, ilimi tezgahında

……Sizde yaşayın rızası istikametinde de

…….Yüceler yücesi Rabbimden af dileyin.

Feyzullah Kırca

Akbaşlar Köyü / Dursunbey